Sınır ötesi bir şantiyenin satın alma planı: yerli-ithal ayrımı, temin süresi zinciri, evrak ve gümrük, ambalaj, konsolidasyon, tampon stok ve menşede kalite kontrolü.
Yurt içindeki bir projede satın alma, işi destekleyen bir fonksiyondur. Sınır ötesindeki bir projede satın alma programın kendisidir. Bölgede geri kalan projelerin çoğu sahada değil, burada geri kalır.
Bu rehber, hem şantiyesine malzeme tedarik edecek firmalar hem de yapı malzemesi ihraç edenler için satın almanın nasıl kurulduğunu anlatır.
İlk satın alma belgesi bir sipariş değil, bir listedir: her önemli paket, "yerli" ya da "ithal" olarak işaretlenmiş ve gerekçesi yazılmış.
Genellikle yerelden karşılanabilenler (doğrulanmak kaydıyla): kum, agrega, briket ve blok, çimentonun bir bölümü, kalıp kerestesi, genel iş gücü, temel hırdavat.
Genellikle ithal edilenler: çelik konstrüksiyon, belirli nitelikte donatı, su yalıtım sistemleri, asansör, soğutma grupları ve iklimlendirme ekipmanı, standarda uygun şalt ve kablo, giydirme cephe, seramik ve doğal taş, vitrifiye, kapı-pencere sistemleri, yangın algılama ve söndürme.
Bu liste projeye özgüdür ve varsayılmaz, doğrulanır. Doğrulamak; numune almak ve test ettirmek demektir, tedarikçinin güvence vermesi demek değil.
Her ithal paketin süresi bir zincirdir:
1. İmalat resimlerinin hazırlanması ve onayı
2. Üretim
3. Yükleme limanına iç nakliye
4. Deniz taşıması
5. Varışta tahliye ve gümrükleme
6. Sahaya iç nakliye
Genellikle yalnız ikinci ve dördüncü halka tahmin edilir. Diğerleri düzenli olarak bir o kadar süre daha yer. Önemli olan tarih, sipariş tarihi değil; sahada gerekli olduğu tarihten bütün zincirin çıkarılmasıyla bulunan tarihtir — teslimat yağışlı dönemi kesiyorsa üzerine ayrıca pay eklenir.
Uzun temin süreli kalemlerde sipariş, ilgili tasarım tamamen bitmeden, üretimi belirleyen parametreler dondurularak verilir.
Gecikmelerin çoğu maldan değil, malla uyuşmayan evraktan çıkar: faturayla çelişen çeki listesi, yeniden sınıflandırmaya davet eden GTİP, kaşesi eksik menşe belgesi, değerlendirilemeyecek kadar muğlak mal tanımı.
Süreyi kısaltan uygulamalar:
Varış limanında düzenli inşaat kargosu işleyen bir gümrük müşaviriyle çalışmak, bir miktar daha ucuz navlundan daha çok kazandırır.
Mal nemli havada denizi geçer, sonra açık bir sahada bekler:
Kaplaması hasarlı gelen çelik ya da nemlenmiş bir pano, satın almadaki tasarrufu saha sorununa çevirir.
Az sayıda ve dolu konteyner, çok sayıda parsiyel yükten hem birim başına ucuzdur hem daha hızlı gümrüklenir. Konsolidasyon sipariş disiplini ister: paketler ihtiyaç tarihine göre gruplanır, tedarikçiler ortak bir hazır olma tarihine bağlanır.
Sıra da en az konsolidasyon kadar önemlidir. Erken gelen malzeme depoyu işgal eder, sermayeyi bağlar ve bozulur; geç gelen malzeme işi durdurur. Satın alma takvimi saha ilerlemesiyle en az ayda bir karşılaştırılmalıdır.
Bazı kalemler stok tutmayı hak eder: donatı manşonu, ankraj ve bağlantı elemanları, su yalıtımı sarf malzemeleri, yedek cam üniteleri, yaygın elektrik malzemeleri. Bunları elde tutmanın maliyeti küçüktür; büyük bir imalatı kilitleyen küçük bir parça için iki ay beklemenin maliyeti değildir.
Varışta muayene geç kalmış bir muayenedir: reddedilen malzeme, temin süresinin baştan başlaması demektir. Değeri gerektiren kalemlerde yükleme öncesi fabrikada kontrol yapılır: imal edilmiş çelikte ölçü kontrolü, kaplama kalınlığı, donatı ve çimentoda deney belgeleri, büyük ekipmanda fabrika kabul testi.
Menşede geçirilen bir gün, düzenli olarak aylar kazandırır.
Yapı malzemesi ihraç eden bir firma için de aynı zincir geçerlidir, yalnız yönü terstir. Alıcının gözünde farkı yaratan üç şey vardır: belgelerin eksiksiz ve tutarlı gelmesi, ambalajın varış koşullarına göre yapılmış olması ve sevkiyat sırasının montaj sırasına uydurulması. Bu üçü, fiyat farkından daha çok tekrar sipariş getirir.
Nakliyeden değil, evrak tutarsızlığından ve eksik belgelerden. Konteyner yüklenmeden önce tanımlar, GTİP ve belgeler gümrük müşaviriyle mutabık kalınırsa riskin büyük bölümü ortadan kalkar.
Saha ilerlemesine göre değil programa göre; imalat resmi onayı, üretim, navlun, gümrükleme ve iç nakliye birlikte hesaplanarak. Büyük ekipmanda bu, çoğu zaman projenin ilk aylarında sipariş vermek anlamına gelir.
Gerekli. Yerel piyasada bulunabilirlik ve kalite ülkeden ülkeye ve yıldan yıla değişir. Beton agregası, kum ve suyun test edilmesi projenin başında çok ucuzdur; aynı sorunu beşinci yılda keşfetmek değildir.
Genellikle evet, ama ihtiyaç tarihleri çok ayrışan kalemleri aynı konteynere doldurmak işe yaramaz — erken gelen malzeme depoda bekler, geç kalan iş için de konteyner beklenmiş olur. Doğru yöntem, ihtiyaç tarihine göre gruplamaktır.